معرفی کتاب مبانی و روش‌ های پژوهش در روانشناسی

کتاب مبانی و روش‌های پژوهش در روانشناسی اثر کریس بارکر، نانسی پیسترانگ و رابرت الیوت با ترجمه مهدی طاهری و سجاد امینی منش، در 13 فصل به موضوع روش‌های پژوهش در روانشناسی بالینی و فرایند انجام تحقیقات علمی می‌پردازد. پژوهش یکی از جذاب‌ترین و مهم‌ترین حوزه‌های روانشناسی به‌شمار می‌رود که به پژوهشگران امکان می‌دهد با استفاده از روش‌های علمی و نظام‌مند، به بررسی پرسش‌های مختلف، ارزیابی شواهد موجود و دستیابی به پاسخ‌هایی معتبر بپردازند.

روش‌های پژوهش، مجموعه‌ای از رویکردها، راهبردها و ابزارهایی هستند که به محققان کمک می‌کنند تا یک مسئلۀ علمی را به‌درستی بررسی کرده، داده‌های مورد نیاز را جمع‌آوری و تحلیل کنند و نتایج حاصل از پژوهش را تفسیر کنند. نویسندگان کتاب تلاش کرده‌اند تا در هر فصل یکی از حوزه‌های اصلی پژوهش را مورد بحث قرار دهند و در پایان هر فصل، ضمن معرفی منابع تکمیلی، پرسش‌هایی را برای تأمل بیشتر خوانندگان طرح کرده‌اند تا توجه آن‌ها به مطالب اساسی فصل جلب شود.

این کتاب علاوه بر معرفی اصول و مراحل انجام پژوهش، موضوعات مهمی مانند مبانی فلسفی روش‌های مختلف پژوهشی، مسائل اجتماعی و سیاسی مرتبط با پژوهش‌های بالینی و اجتماعی، روش‌های ارزیابی پژوهش‌های منتشرشده و چگونگی طراحی و اجرای یک پروژۀ پژوهشی در روانشناسی بالینی را بررسی می‌کند.

همچنین مسیر انجام یک پژوهش علمی را از شکل‌گیری ایدۀ اولیه و آماده‌سازی مقدمات پژوهش تا انتخاب روش اندازه‌گیری، طراحی مطالعه، تحلیل داده‌ها و تفسیر یافته‌ها به‌صورت مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهد. اثر حاضر سومین ویراست از این کتاب است که با هدف به‌روزرسانی محتوا و انعکاس جدیدترین تحولات حوزۀ پژوهش منتشر شده است.

از جمله تغییرات و مطالب افزوده‌شده در ویراست جدید کتاب مبانی و روش های پژوهش در روانشناسی انتشارات ارسباران می‌توان به روش‌های مرور نظام‌مند و جست‌وجو در ادبیات پژوهشی، راهنماهای ساختاریافته برای ارزشیابی ادبیات پژوهشی، روش‌های نوین روان‌سنجی، راهنمای انتخاب یک رویکرد از بین رویکردهای کیفی مختلف و کاربرد اینترنت در پژوهش‌های روانشناختی اشاره کرد.

یکی از ویژگی‌های برجستۀ این اثر ارائۀ ابزارهای آموزشی متنوع برای درک بهتر مطالب است. نویسندگان در پایان هر فصل، علاوه بر معرفی منابع تکمیلی، سؤالاتی برای تأمل بیشتر خوانندگان ارائه کرده‌اند تا مفاهیم اصلی هر فصل مرور و تثبیت شود. همچنین استفاده از جداول، کادرهای حاوی نکات مهم و ارائۀ خلاصۀ فصل، به یادگیری بهتر و مرور سریع‌تر مطالب کمک می‌کند.

بریدۀ کتاب

انجام پژوهش در برابر استفاده از آن

این مدل‌ها را می‌توان بر مبنای این‌که تا چه اندازه بالینگران را به‌عنوان تولیدکنندۀ پژوهش یا استفاده‌کننده از آن در نظر می‌گیرند، دسته‌بندی کرد. همان‌گونه که بیان شد، مدل دانشمند–بالینگر فرض می‌کند که بالینگر، پژوهش را تولید خواهد کرد (همچنان که از آن استفاده می‌کند)، در حالی که مدل بالینگر متکی بر شواهد فقط بر استفاده از پژوهش تأکید دارد. مدل‌های دانشمند عمل‌گرا و دانشمند بالینی محلی یک موضع میانه را اختیار می‌کنند؛ یعنی تأکید بر انجام پژوهش درون بافت‌های بالینی. بالینگران شهودی، صرف‌نظر از مطالعه‌های موردی، به انجام پژوهش یا استفاده از آن نمی‌پردازند. دانشمندان بالینی نیز انجام پژوهش را به‌عنوان فعالیت اصلی خود انتخاب می‌کنند.